ఎంతో కాలం నుంచీ అరవిందాశ్రమంలో ఉంటున్న గిరిధారీలాల్ ఒకరోజు సాయంత్రం వచ్చి ఆశ్రమంలోనే ఉన్నారు. ఆయన మర్నాటి ఉదయం భగవాన్ ను
'కలియుగం కొన్ని వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందనీ, ఇన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఇంకా ఎన్నో సంవత్సరాలు ఉన్నాయి అనీ పురాణాలలో చెప్పబడి ఉందే. ఈ యుగం ఎప్పుడు అంతమౌతుందో తెలుపుతారా ?' అని అడిగారు.
భగవాన్ 'నేను కాలం నిజం అని అనుకోను. కాబట్టి ఈ రకమైన విషయాలను నేను పట్టించుకోను. గడచిన యుగాలను గురించిగానీ, గడపబోయే వాటిని గురించిగానీ మనకేమి తెలీదు. వర్తమానం ఉందని మాత్రం తెలుసు. మొదట దానిని గురించి తెలుసుకుందాం. అప్పుడు ఇంకే సందేహాలూ మిగులవు ' అన్నారు.
కొంతసేపు ఆగి తిరిగీ భగవాన్ 'కాలదేశాలు ఎప్పుడూ మారుతూనే ఉంటాయి. కానీ, నిత్యమైనదీ, మారనిదీ ఒకటుంది. ఉదా. ప్రపంచమూ, కాలమూ - అది గతముగానీ, భవిష్యత్తుగానీ - ఏవీ మన నిద్రలో ఉండవు. కానీ మనం ఉంటాం. కాబట్టి ఎప్పుడూ మారనిది, ఎప్పుడూ ఉండేది ఏదో దాన్ని కనుక్కోవాలని ప్రయత్నిస్తాం. కలియుగం ఫలాన అప్పుడు పుట్టిందనీ, ఇంకా ఇన్నేళ్ళ తరువాత ఫలాన సంవత్సరం అంతమవుతుందనీ తెలుసుకోవడం వల్ల మనకేం ప్రయోజనం ?'
గిరిధారి లాల్: 'కాల దేశాల కతీతులుగా ఉన్నవారి దృష్టిలో ఈ ప్రశ్నల కర్థంలేదని నాకు తెలుసు. కానీ సమస్యలలో కొట్టుకుంటూ ఉన్న మాలాంటివారికి ఇవి ముఖ్యమే. ముందు యుగాల్లో - సత్యయుగంలో మనిషి ఈ కలియుగంలోలాగా ఇంత దుస్థితికి దిగజారలేదని, ఆ కాలాల్లో ముక్తిని సాధించడం ఇప్పటికన్నా ఎంతో తేలికనీ అన్నారు కదా?'
భగవాన్ : 'దానికి విరుధ్ధంగా సత్యయుగంలో కంటే ఈ కలియుగంలోనే ముక్తి చాలా సులభంగా సాధించవచ్చని కూడా చెప్పి ఉన్నారే! ఆ యుగాల్లో ఎన్నో ఏండ్ల తపస్సుచేత మాత్రమే ఫలించేది. ఈ యుగంలో కొద్దిరోజులు లేదా కొన్ని గంటలు తపస్సుతోనే ఫలించగలదని గ్రంధాలలో చెప్పి ఉందే. ఇంతకూ సాధించేదీ లేదు. ఇంతకాలంలో అన్నమాటా లేదు. నీవు ఎప్పుడూ ఉన్నట్లే ఉన్నావు. నీవు దేనినీ సాధించాల్చిన పనీ లేదు. నీవు పరిమితుడననీ ఉపాధిని ఆశ్రయించి ఉన్నావనీ అనుకోవడాన్ని మానేయడం మాత్రమేనీవు చేయవలసింది.'
గిరిధార్ లాల్ : 'అయితే ఈ పురాణాలు యుగాల కాలపరిమితిని గురించి ఇంత ఖచ్చితంగా ఎందుకు చెప్పాయంటారు ?' భగవాన్ : ' ప్రతి యుగానికీ నిర్ణయించిన సంవత్సర సంఖ్యలో ఏదో విశేషార్థం ఇమిడి ఉంటుంది. అలా కాకుంటే ప్రతి యుగానికి అంత కాల పరిమితి నిర్ణయించడంలో ఉద్దేశం - మనుష్యుడు నిండు నూరేళ్ళూ బ్రతికి ఉన్నా విశ్వం యొక్క పూర్ణాయుర్థాయంలో అతని వయస్సు అత్యంత అల్పమనీ, అనంత సృష్టి క్రమంలో అతని పాత్రకు ఏమాత్రం ప్రాముఖ్యత లేదని గుర్తించి, గర్వంతో తన గొప్పలు చాటుకోకుండా వినయంగా ఉండాలని తెల్పడానికేమో? నిత్యమైన వస్తువుతో పోలిస్తే మనుష్యుని జీవిత ప్రమాణమెంత ? అని అనే బదులు నీ జీవితం ఎంత పరిమితమో ఆలోచించు అని వాళ్ళూ నేర్పారు. అంతే కాకుండా ఆ యుగాలకు ఒక క్రమబద్దమైన అనుక్రమము ఉందని కూడా సూచింపబడింది. అలాంటి మహాయుగాలు ఎన్నెన్ని వచ్చి పోయాయో ఎవరికి తెలుసు? ప్రతి మహా యుగాన్ని నాలుగు యుగాలుగా విభజించారు. ఈ లెక్కలకు అంతు అంటూ లేదు. వివిధ వర్గాల వారికి ఇప్పటి ఈ కలియుగ అంతం గురించి వేర్వేరు సిద్ధాంతాలున్నాయి.
నిద్రలో లాగా కాలమే లేనపుడు ఈ సమస్యలతో ఇంతగా తికమక పడడంలో ప్రయోజనమేమి?
'కలియుగం కొన్ని వేల సంవత్సరాలు ఉంటుందనీ, ఇన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఇంకా ఎన్నో సంవత్సరాలు ఉన్నాయి అనీ పురాణాలలో చెప్పబడి ఉందే. ఈ యుగం ఎప్పుడు అంతమౌతుందో తెలుపుతారా ?' అని అడిగారు.
భగవాన్ 'నేను కాలం నిజం అని అనుకోను. కాబట్టి ఈ రకమైన విషయాలను నేను పట్టించుకోను. గడచిన యుగాలను గురించిగానీ, గడపబోయే వాటిని గురించిగానీ మనకేమి తెలీదు. వర్తమానం ఉందని మాత్రం తెలుసు. మొదట దానిని గురించి తెలుసుకుందాం. అప్పుడు ఇంకే సందేహాలూ మిగులవు ' అన్నారు.
కొంతసేపు ఆగి తిరిగీ భగవాన్ 'కాలదేశాలు ఎప్పుడూ మారుతూనే ఉంటాయి. కానీ, నిత్యమైనదీ, మారనిదీ ఒకటుంది. ఉదా. ప్రపంచమూ, కాలమూ - అది గతముగానీ, భవిష్యత్తుగానీ - ఏవీ మన నిద్రలో ఉండవు. కానీ మనం ఉంటాం. కాబట్టి ఎప్పుడూ మారనిది, ఎప్పుడూ ఉండేది ఏదో దాన్ని కనుక్కోవాలని ప్రయత్నిస్తాం. కలియుగం ఫలాన అప్పుడు పుట్టిందనీ, ఇంకా ఇన్నేళ్ళ తరువాత ఫలాన సంవత్సరం అంతమవుతుందనీ తెలుసుకోవడం వల్ల మనకేం ప్రయోజనం ?'
గిరిధారి లాల్: 'కాల దేశాల కతీతులుగా ఉన్నవారి దృష్టిలో ఈ ప్రశ్నల కర్థంలేదని నాకు తెలుసు. కానీ సమస్యలలో కొట్టుకుంటూ ఉన్న మాలాంటివారికి ఇవి ముఖ్యమే. ముందు యుగాల్లో - సత్యయుగంలో మనిషి ఈ కలియుగంలోలాగా ఇంత దుస్థితికి దిగజారలేదని, ఆ కాలాల్లో ముక్తిని సాధించడం ఇప్పటికన్నా ఎంతో తేలికనీ అన్నారు కదా?'
భగవాన్ : 'దానికి విరుధ్ధంగా సత్యయుగంలో కంటే ఈ కలియుగంలోనే ముక్తి చాలా సులభంగా సాధించవచ్చని కూడా చెప్పి ఉన్నారే! ఆ యుగాల్లో ఎన్నో ఏండ్ల తపస్సుచేత మాత్రమే ఫలించేది. ఈ యుగంలో కొద్దిరోజులు లేదా కొన్ని గంటలు తపస్సుతోనే ఫలించగలదని గ్రంధాలలో చెప్పి ఉందే. ఇంతకూ సాధించేదీ లేదు. ఇంతకాలంలో అన్నమాటా లేదు. నీవు ఎప్పుడూ ఉన్నట్లే ఉన్నావు. నీవు దేనినీ సాధించాల్చిన పనీ లేదు. నీవు పరిమితుడననీ ఉపాధిని ఆశ్రయించి ఉన్నావనీ అనుకోవడాన్ని మానేయడం మాత్రమేనీవు చేయవలసింది.'
గిరిధార్ లాల్ : 'అయితే ఈ పురాణాలు యుగాల కాలపరిమితిని గురించి ఇంత ఖచ్చితంగా ఎందుకు చెప్పాయంటారు ?' భగవాన్ : ' ప్రతి యుగానికీ నిర్ణయించిన సంవత్సర సంఖ్యలో ఏదో విశేషార్థం ఇమిడి ఉంటుంది. అలా కాకుంటే ప్రతి యుగానికి అంత కాల పరిమితి నిర్ణయించడంలో ఉద్దేశం - మనుష్యుడు నిండు నూరేళ్ళూ బ్రతికి ఉన్నా విశ్వం యొక్క పూర్ణాయుర్థాయంలో అతని వయస్సు అత్యంత అల్పమనీ, అనంత సృష్టి క్రమంలో అతని పాత్రకు ఏమాత్రం ప్రాముఖ్యత లేదని గుర్తించి, గర్వంతో తన గొప్పలు చాటుకోకుండా వినయంగా ఉండాలని తెల్పడానికేమో? నిత్యమైన వస్తువుతో పోలిస్తే మనుష్యుని జీవిత ప్రమాణమెంత ? అని అనే బదులు నీ జీవితం ఎంత పరిమితమో ఆలోచించు అని వాళ్ళూ నేర్పారు. అంతే కాకుండా ఆ యుగాలకు ఒక క్రమబద్దమైన అనుక్రమము ఉందని కూడా సూచింపబడింది. అలాంటి మహాయుగాలు ఎన్నెన్ని వచ్చి పోయాయో ఎవరికి తెలుసు? ప్రతి మహా యుగాన్ని నాలుగు యుగాలుగా విభజించారు. ఈ లెక్కలకు అంతు అంటూ లేదు. వివిధ వర్గాల వారికి ఇప్పటి ఈ కలియుగ అంతం గురించి వేర్వేరు సిద్ధాంతాలున్నాయి.
నిద్రలో లాగా కాలమే లేనపుడు ఈ సమస్యలతో ఇంతగా తికమక పడడంలో ప్రయోజనమేమి?
